Trupi i njeriut është i mbuluar nga një rrjet kompleks nervash që na lejojnë të perceptojmë dhe t’i përgjigjemi botës përreth nesh. Një pjesë kyçe e këtij sistemi ndijor është lëkura, e cila përmban mijëra receptorë që regjistrojnë prekjen, temperaturën, dhimbjen dhe presionin. Këto ndjesi nuk përpunohen rastësisht, por transmetohen përmes një organizimi të saktë anatomik të quajtur dermatome. Dermatomet janë zona specifike të lëkurës që inervohen nga rrënjët nervore specifike në palcën kurrizore. Me fjalë të tjera, çdo rrënjë kurrizore merr informacion ndijor nga një segment specifik i lëkurës, duke krijuar një hartë të mirëpërcaktuar dhe funksionale të trupit. Kjo ndarje është jashtëzakonisht e rëndësishme jo vetëm për të kuptuar se si funksionon sistemi nervor, por edhe për identifikimin dhe diagnostikimin e lëndimeve ose sëmundjeve neurologjike. Harta e dermatomës mbulon të gjithë trupin – nga koka te këmbët – dhe çdo dermatom korrespondon me një palë nervash kurrizore (përveç nervit të parë cervikal, C1, i cili zakonisht nuk përmban fibra shqisore). Për shembull, zona e sipërme e shpatullave dhe aspekti anësor i krahëve janë të inervuar nga rrënjët nervore nga segmentet C5 dhe C6, ndërsa aspekti anësor i dorës dhe gishtit të madh përfaqësohen nga dermatomi C6. Në mënyrë të ngjashme, aspekti anësor i kofshës dhe këmbës janë të lidhur me segmentet L4 dhe L5. Ky organizim segmental nuk është vetëm një ndarje teorike – ai ka zbatim të drejtpërdrejtë klinik. Kur një pacient raporton mpirje, ndjesi shpimi gjilpërash ose dhimbje në një zonë të caktuar të trupit, mjeku mund të përcaktojë se cila rrënjë nervore është prekur në bazë të hartës së dermatomit. Ky informacion është veçanërisht i rëndësishëm në rastet kur një rrënjë nervore kurrizore është e ngjeshur, si për shembull nga një hernie diskale. Një pacient me një hernie diskale në nivelin L5-S1 mund të përjetojë dhimbje ose mpirje që rrezaton nga mbrapa poshtë përmes gluteus maximus, poshtë kofshës dhe poshtë pjesës së pasme të këmbës, duke përfshirë gishtat e këmbëve – rrugën e dermatomit S1. Në këtë mënyrë, dermatomet veprojnë si një “hartë rrugore” për neurologun, neurokirurgun ose fiziatrin për të gjetur vendndodhjen e saktë të problemit. Jo vetëm dhimbja, por edhe ndjesi të tjera si parestezia (gjilpërat), anestezia (humbja e ndjeshmërisë) ose hiperestezia (ndjeshmëria e shtuar) mund të kenë një shpërndarje dermatomale. Për këtë arsye, ekzaminimi i dermatomeve është pjesë përbërëse e një vlerësimi neurologjik. Mjekët përdorin mjete të thjeshta si shtupa pambuku, gjilpëra ose një çelës për të testuar përgjigjen e lëkurës ndaj stimujve dhe bazuar në shpërndarjen e simptomave, ata mund të identifikojnë rrënjën nervore të prekur. Përveç vlerësimit të dëmtimit mekanik të shtyllës kurrizore, dermatomat janë gjithashtu të rëndësishëm në sëmundjet virale si herpes zoster, i cili nxitet nga një dermatom specifik dhe paraqitet me vezikula të dhimbshme që ndjekin këtë vijë të saktë. Kjo veçori e bën më të lehtë dallimin e herpes zoster nga llojet e tjera të skuqjeve ose infeksioneve të lëkurës.
Është interesante të theksohet se harta e dermatomës nuk është gjithmonë identike në çdo individ. Ekziston një mbivendosje e konsiderueshme midis dermatomave fqinje, që do të thotë se në shumë raste një zonë e trupit mund të marrë të dhëna ndijore nga më shumë se një rrënjë nervore. Kjo mbivendosje ofron njëfarë sigurie funksionale, por gjithashtu mund të komplikojë interpretimin e simptomave në disa raste klinike. Megjithatë, harta klasike e dermatomës mbetet një mjet i domosdoshëm për vlerësimin neurologjik.
#ПомогнетеСиНаСебе
#NdihmoniVetenTuaj

НЕУРОСОНИК – Здравје и спокојство од природата
NEUROSONIK – Shëndet dhe qetësi nga natyra














