Јаглерод диоксидот (CO₂) е важен регулатор на респираторната и ацидо-базната хомеостаза, а неговата концентрација во крвта директно влијае на церебралната циркулација. Кога вентилацијата е прекумерна во однос на метаболичкото производство на CO₂, како кај хипервентилацијата, елиминацијата на CO₂ преку белите дробови се зголемува, а неговата концентрација во артериската крв се намалува, што се нарекува хипокапнија. Намалувањето на CO₂ предизвикува зголемување на pH вредноста на крвта и може да доведе до респираторна алкалоза. Еден од важните физиолошки ефекти на хипокапнијата е стеснувањето на крвните садови во мозокот, т.е. церебрална вазоконстрикција, што го намалува протокот на крв во мозокот. Ова намалување може да предизвика симптоми како што се вртоглавица, чувство на несигурност, чувство на пецкање околу устата и екстремитетите, нарушена концентрација или чувство на слабост, особено со изразена и продолжена хипервентилација. Механизмот ја покажува блиската врска помеѓу респираторниот систем, ацидо-базната рамнотежа и централниот нервен систем. Важно е да се напомене дека не секоја алкалоза е резултат на прекумерна елиминација на CO₂; Респираторната алкалоза е специфично поврзана со намалување на PaCO₂, додека метаболичката алкалоза има други механизми. Прекумерната хипервентилација може да се појави при анксиозни и панични реакции, болка, голема надморска височина, одредени белодробни и кардиоваскуларни состојби или како дел од други медицински нарушувања, па затоа причината за брзо дишење не треба автоматски да се припише на стрес. Превенцијата вклучува избегнување на непотребно и претерано силно дишење, соодветно управување со стресот и анксиозноста, одржување на добра физичка состојба и барање навремена медицинска евалуација во случај на повторени епизоди на хипервентилација, отежнато дишење, вртоглавица или губење на свеста. Кај лицата со хронични заболувања, соодветниот третман и редовното следење се особено важни за да се спречат нарушувања во размената на гасови и киселинско-базната рамнотежа. Така, стабилната регулација на CO₂ е важна не само за нормално дишење, туку и за одржување на оптимален проток на крв во мозокот и правилна функција на мозокот.
“Јаглерод диоксид (CO₂) и церебрална циркулација”









