Хемофилијата е ретка, но сериозна наследна хематолошко заболување кое се карактеризира со недостаток или целосно отсуство на одредени фактори на коагулација – протеини неопходни за правилно згрутчување на крвта. Без доволно од овие фактори, процесот на хемостаза – односно запирање на крварењето – е значително нарушен, што резултира со продолжено или спонтано крварење, дури и по мали повреди. Постојат различни видови на хемофилија, но најчести се хемофилија А, која се јавува поради недостаток на фактор VIII, и хемофилија Б, поврзана со недостаток на фактор IX. И двата типа се наследуваат по Х-поврзан рецесивен модел, што значи дека почесто ги засегаат мажите, додека жените обично се асимптоматски носители или носители на мутираниот ген. Таа се манифестира со широк спектар на симптоми, во зависност од тежината на болеста – односно нивото на недостаток на фактори на коагулација. Во тешки форми, децата може да покажат знаци на спонтано крварење, хематоми, модринки, крварење во зглобовите (хемартроза), мускулите и внатрешните органи во раното детство. Овие крварења не само што се болни, туку можат да доведат до трајно оштетување на зглобовите и мускулите, анемија, па дури и до опасни по живот состојби ако крварењето се случи во мозокот или други витални органи. Во поблаги форми, пациентите обично не доживуваат спонтано крварење, но имаат продолжено крварење по хируршки интервенции, стоматолошки процедури или повреди. Дијагнозата се поставува преку лабораториски тестови кои го мерат времето на коагулација на крвта и концентрацијата на специфични фактори на коагулација во серумот. Доколку се открие дека пациентот има значително намалени нивоа на фактор VIII или IX, се поставува дијагноза на хемофилија А или Б, соодветно. Генетското тестирање може дополнително да помогне во потврдувањето на мутацијата, особено кај носители на болеста, овозможувајќи подобро советување, семеен скрининг и планирање на бременоста. Третманот е комплексен и најчесто се базира на заместителна терапија – односно редовна или повремена администрација на концентрати од недостасувачкиот фактор, со цел одржување на доволна концентрација во крвта што ќе овозможи нормално згрутчување. Во тешки форми, заместителната терапија може да се дава профилактички (превентивно), неколку пати неделно, за да се спречи спонтано крварење и компликации. Кај поблаги форми, терапијата обично се администрира по потреба, т.е. во случаи на повреди или хируршки интервенции. Со воведувањето на рекомбинантни фактори, т.е. биотехнолошки синтетизирани протеини, квалитетот на третманот е значително подобрен, ризиците од инфекции се намалени, а безбедноста и достапноста на терапијата се подобрени. Една од сериозните компликации на третманот со фактори е развојот на инхибитори – односно неутрализирачки антитела кои го препознаваат администрираниот фактор како туѓ и го уништуваат пред да може да дејствува. Оваа состојба го отежнува лекувањето и бара поспецифични терапии, како што се имуномодулација или употреба на средства за заобиколување – алтернативни лекови кои го заобиколуваат потребниот фактор.
Превенцијата и раната дијагноза се клучни за справување со болеста. Денес, благодарение на пренаталниот скрининг и генетското советување, многу случаи на хемофилија се откриваат во порана фаза, што овозможува рано започнување на терапијата и минимизирање на штетата. Современиот третман им овозможува на пациентите со хемофилија да водат речиси нормален живот. Сепак, потребна е континуирана едукација и поддршка, како од здравствениот систем, така и од семејството и заедницата.
Најважните компликации:
1. Нормалниот процес на згрутчување на крвта е нарушен поради недостаток на фактори на коагулација (најчесто фактор VIII или IX), што резултира со продолжено и неконтролирано крварење.
2. Поради честото крварење во зглобовите (хемартроза) и мускулите, со текот на времето може да се појави хронично воспаление, болка, ограничена подвижност и оштетување на зглобовите, што влијае на мускулно-скелетниот систем.
3. Кај некои пациенти, телото развива инхибитори (антитела) против администрираните фактори на коагулација, што претставува реакција на имунолошкиот систем и значително го комплицира третманот.
#ПомогнетеСиНаСебе
#NdihmoniVetenTuaj

НЕУРОСОНИК – Здравје и спокојство од природата
NEUROSONIK – Shëndet dhe qetësi nga natyra














