Хемохроматозата е наследно метаболичко нарушување кое се карактеризира со зголемена апсорпција на железо од гастроинтестиналниот тракт, што доведува до негово прекумерно таложење во различни органи и ткива. Оваа состојба најчесто е резултат на мутации во генот HFE, поточно мутациите C282Y и H63D, кои предизвикуваат нарушувања во регулацијата на хепцидин – главниот хормон одговорен за контролирање на железото во телото. Како резултат на оваа дисфункција, железото се акумулира во виталните органи, особено во црниот дроб, срцето, панкреасот, зглобовите и ендокрините жлезди, што со текот на времето може да доведе до прогресивно оштетување и дисфункција на органите.
- Во хепатобилијарниот систем, хроничното таложење на железо доведува до хепатомегалија, фиброза и цироза, што значително го зголемува ризикот од хепатоцелуларен карцином. Покрај тоа, пациентите со хемохроматоза често имаат покачени серумски трансаминази (ALT, AST) и феритин, што укажува на оштетување на хепатоцитите.
- Во кардиоваскуларниот систем, железото се депонира во миокардот, што може да предизвика кардиомиопатија, срцеви аритмии и срцева слабост, манифестирајќи се со симптоми како што се диспнеа, палпитации и намалена толеранција на вежбање.
- Во ендокриниот систем, особено во панкреасот, акумулацијата на железо може да доведе до дисфункција на β-клетките, што резултира со дијабетес мелитус тип 1 или тип 2. Поради оваа причина, хемохроматозата често се нарекува „бронзен дијабетес“, бидејќи пациентите може да развијат хиперпигментација на кожата поради прекумерно таложење на меланин.
- Покрај овие ефекти, железото се акумулира и во хипофизата, што доведува до хипогонадизам кај мажите и аменореа кај жените, како резултат на нарушена секреција на гонадотропини (LH, FSH). Покрај тоа, пациентите може да доживеат замор, артралгија и слабост, што е резултат на оштетување на различни органски системи.
Дијагнозата на хемохроматоза се поставува преку комбинација на лабораториски тестови, кои покажуваат покачени нивоа на серумско железо, заситеност со трансферин (>45-50%) и феритин, како и генетски тестови за потврдување на мутациите во генот HFE. Кај пациенти со напредната болест се користи МРИ со железни индекси (Т2)*, а во случаи на тешко оштетување на црниот дроб се прави биопсија за проценка на фиброзата.
Третманот на хемохроматозата се базира првенствено на редовна флеботомија, која вклучува терапевтско отстранување на крвта за да се намали нивото на железо во телото. Во некои случаи, кај пациенти кои не можат да толерираат флеботомија, се користат железни хелатни агенси за да се намали акумулацијата на железо.
Раната дијагноза и третман се клучни за спречување на компликации како што се цироза, срцева слабост или дијабетес, така што скринингот на членовите на семејството на пациентите со хемохроматоза е од суштинско значење за рано препознавање на оваа состојба.
#ПомогнетеСиНаСебе
#NdihmoniVetenTuaj

НЕУРОСОНИК – Здравје и спокојство од природата
NEUROSONIK – Shëndet dhe qetësi nga natyra














