Procesi i tretjes është një proces kompleks që përfshin një sërë mekanizmash fizikë dhe kimikë që ndihmojnë në zbërthimin e ushqimit, thithjen e lëndëve ushqyese dhe eliminimin e mbetjeve të panevojshme. Ky proces fillon në gojë, ku ushqimi përtypet dhe përzihet me pështymë, e cila përmban enzima si amilaza, të cilat ndihmojnë në fillimin e zbërthimit të karbohidrateve. Pas përtypjes, ushqimi formon një masë të quajtur bolus, e cila më pas gëlltitet dhe kalon përmes ezofagut në stomak përmes një lëvizjeje të quajtur peristaltikë.
Në stomak, tretja vazhdon përmes sekrecioneve gastrike që përmbajnë acid klorhidrik (HCl) dhe enzimën pepsinë, e cila është përgjegjëse për zbërthimin e proteinave në peptide më të vogla. Përzierja e ushqimit me lëngjet e stomakut krijon një substancë të quajtur kim, e cila gradualisht kalon në zorrën e hollë përmes muskul unazor pilorik.
Zorra e hollë është vendi kryesor ku ndodh përthithja e lëndëve ushqyese. Ndahet në tre segmente kryesore: duoden, jejunum dhe ileum. Në duoden, tretja vazhdon përmes veprimit të enzimave pankreatike dhe lëngut biliar të prodhuar nga mëlçia, të cilat ndihmojnë në zbërthimin e yndyrave përmes veprimit të kripërave biliare dhe lipazës pankreatike. Karbohidratet, proteinat dhe yndyrat ndahen në komponentë më të vegjël si monosakaridet, aminoacidet dhe acidet yndyrore, të cilat më pas absorbohen nga qelizat e mukozës së zorrëve nëpërmjet vileve dhe mikrovileve, duke rritur sipërfaqen për përthithjen e lëndëve ushqyese. Pasi të përthithen lëndët ushqyese, mbetjet e patretshme vazhdojnë udhëtimin e tyre drejt zorrës së trashë, ku ndodh përthithja e ujit dhe elektroliteve. Flora e zorrëve, e përbërë nga miliarda baktere të dobishme, ndihmon në fermentimin e fibrave dhe prodhimin e disa vitaminave të rëndësishme si vitamina K dhe disa vitamina të kompleksit B Në këtë fazë formohen mbetje fekale, të cilat grumbullohen në rektum dhe eliminohen me jashtëqitjen.
Procesi i tretjes së ushqimit është kryesisht pjesë e sistemit digestiv, por gjithashtu ndërvepron me disa sisteme të tjera të trupit:
Sistemi endokrin – Hormonet si gastrina, sekretina, kolecistokinina dhe insulina luajnë një rol kyç në rregullimin e tretjes dhe metabolizmit të ushqimit.
Sistemi nervor – Sistemi nervor enterik kontrollon lëvizshmërinë e traktit tretës dhe sekrecionet e tij, ndërsa sistemi nervor qendror (veçanërisht nervi vagus) ndikon në procesin e tretjes përmes kontrollit autonom.
Sistemi kardiovaskular dhe hematologjik – Gjaku transporton lëndët ushqyese të absorbuara nga zorra e hollë në të gjithë trupin nëpërmjet qarkullimit portal hepatik dhe qarkullimit të përgjithshëm.
Sistemi ekskretues – Veshkat dhe mëlçia ndihmojnë në metabolizmin dhe eliminojnë mbetjet metabolike dhe toksinat nga tretja.
Sistemi imunitar – Indi limfoide i lidhur me zorrët (GALT) ndihmon në mbrojtjen kundër patogjenëve dhe substancave të dëmshme që hyjnë përmes ushqimit.
Në përgjithësi, procesi i tretjes mund të zgjasë nga 24 deri në 72 orë, në varësi të përbërjes së ushqimit, llojit të makronutrientëve të pranishëm dhe funksionimit të sistemit tretës të individit. Ushqimet e pasura me fibra kanë tendencë të përshpejtojnë tretjen, ndërsa ushqimet e pasura me yndyrë dhe proteina mund ta zgjasin këtë proces. Një sistem tretës që funksionon mirë është i rëndësishëm për ruajtjen e shëndetit të përgjithshëm dhe parandalimin e problemeve të tilla si kapsllëku, dispepsi dhe sindroma e zorrës së irrituar.
#ПомогнетеСиНаСебе
#NdihmoniVetenTuaj

НЕУРОСОНИК – Здравје и спокојство од природата
NEUROSONIK – Shëndet dhe qetësi nga natyra














