Долгорочните стресни состојби претставуваат хронично активирање на невроендокриниот систем, кој во нормални услови има задача да го регулира одговорот на телото на акутен стрес, преку оската хипоталамо-хипофиза-надбубрежна оска. При хроничен стрес, ова активирање станува континуирано, што доведува до зголемено и продолжено лачење на глукокортикоиди, особено кортизол, кој долгорочно може да има токсичен ефект врз клетките на централниот нервен систем. Една од најзначајните последици од оваа состојба е индукцијата на програмирана клеточна смрт, односно апоптоза, на нервните клетки (неврони), што претставува сериозна закана за структурата и функцијата на мозокот. Самата апоптоза е природен и неопходен биолошки процес кој овозможува елиминација на оштетените или дисфункционалните клетки со цел да се одржи клеточната хомеостаза и да се спречи неконтролиран раст, како на пример кај туморите. Меѓутоа, кога апоптозата е прекумерна или се јавува во несоодветни времиња и места, како што се случува со хроничен стрес, таа ја нарушува физиолошката рамнотежа и доведува до патолошки состојби. Особено подложни на ова оштетување се мозочните региони како што е хипокампусот, кој игра клучна улога во учењето, меморијата и емоционалната регулација и префронталниот кортекс, кој е одговорен за когнитивните функции како што се вниманието, планирањето и одлучувањето. Долготрајната изложеност на кортизол доведува до оксидативен стрес, нарушување на митохондријалната функција и активирање на каспазите – ензими кои го иницираат апоптотичниот пат. Досегашните експериментални и клинички студии покажуваат дека луѓето кои се изложени на високи нивоа на стрес во подолг временски период имаат намалена сива материја на мозокот и поголема веројатност за развој на состојби како депресија, анксиозност, когнитивно опаѓање, па дури и невродегенеративни болести. Апоптотичните процеси, кога се активираат хронично и неконтролирано, не само што доведуваат до губење на невроните, туку и го нарушуваат синаптичкиот пренос, ја намалуваат пластичноста на невроните и ја компромитираат способноста на мозокот да се прилагоди на новите информации и искуства. Овој феномен е особено изразен во ситуации на рана изложеност на хроничен стрес, како на пример кај адолешенти кои растат во средини со емоционална нестабилност, злоупотреба или занемарување, каде што се забележува нарушен развој на мозочните структури и зголемен ризик за психијатриски нарушувања подоцна во животот. Во исто време, улогата на имуните медијатори како што се проинфламаторните цитокини (на пример, IL-6, TNF-алфа) во апоптозата предизвикана од стрес станува сè појасна, при што хроничниот инфламаторен одговор ја потенцира невротоксичноста и го влошува оштетувањето на невроните. Со други зборови, долгорочниот стрес не делува само преку хормонални и неврохемиски патишта, туку и преку воспалителни механизми кои поттикнуваат програмирана клеточна смрт. Во овој контекст, потребата за рана интервенција, превенција и управување со хроничен стрес станува суштинска, не само за менталното здравје, туку и за одржување на невролошката стабилност и когнитивните функции. Техниките за намалување на стресот, како што се когнитивно-бихејвиорална терапија, медитација, физичка активност и Неуросоник – Здравје и спокојство од природата со намалување на производството на кортизол, можат да ја стимулираат неврогенезата и да го спречат активирањето на апоптотичните патишта. Ова овозможува заштита и регенерација на нервните клетки и го намалува ризикот од долготрајни невролошки последици предизвикани од хроничен психолошки стрес.
#ПомогнетеСиНаСебе
#NdihmoniVetenTuaj

НЕУРОСОНИК – Здравје и спокојство од природата
NEUROSONIK – Shëndet dhe qetësi nga natyra














