Холециститисот е воспалителна состојба на жолчното кесе, која најчесто се јавува како резултат на присуство на жолчни камења (холелитијаза) кои го блокираат нормалниот проток на жолчката. Жолчните камења, кои можат да бидат составени од холестерол, билирубин или мешавина од двете, се формираат поради нерамнотежа во составот на жолчката – течност произведена во црниот дроб која игра важна улога во варењето на мастите. Кога еден или повеќе камења ќе се сместат во вратот на жолчното кесе или во цистичниот канал, одливот на жолчката е попречен, што доведува до задржување на жолчката, иритација на ѕидот на жолчното кесе и последователно воспаление. Акутниот холециститис најчесто се манифестира со силна, постојана болка во горниот десен квадрант на абдоменот што може да зрачи кон десното рамо или грбот. Болката е полоша по оброк со многу маснотии бидејќи внесот на масти го стимулира лачењето на жолчката, што го зголемува притисокот врз жолчното кесе доколку има опструкција. Покрај болката, пациентите често пријавуваат гадење, повраќање, надуеност, губење на апетит, а понекогаш и треска, што укажува на присуство на инфекција. При физички преглед, карактеристичен знак е позитивен Марфиов знак, кој вклучува запирање на дишењето кога десниот горен квадрант на абдоменот се палпира поради болка. Во зависност од времетраењето и тежината, холециститисот може да биде:
Акутен холециститис – обично предизвикан од камен што го блокира цистичниот канал; може да доведе до компликации како што се емпием на жолчното кесе, гангрена или перфорација.
Хроничен холециститис – резултат на повторени воспалителни епизоди; доведува до задебелување и фиброза на ѕидот на жолчното кесе и нарушена функција.
Дијагнозата на холециститис се поставува со клиничка презентација и инструментални испитувања. Најчесто се користи абдоминален ултразвук, кој открива присуство на камења, дебел ѕид на жолчното кесе (> 4 mm), перихолецистична течност и позитивен Марфи ултразвучен знак. Во посложени случаи, може да се користат други методи како КТ скен, HIDA сцинтиграфија или ендоскопска ултрасонографија. Терапијата зависи од сериозноста на состојбата. Кај акутниот холециститис, почетниот пристап вклучува хоспитализација, интравенски течности, антибиотици, аналгетици и пост (нула диета) за одмор на гастроинтестиналниот тракт. Во повеќето случаи, се препорачува холецистектомија – хируршко отстранување на жолчното кесе, особено кај пациенти со повторливи епизоди или со ризик од компликации. Нетретираниот или недоволно третираниот холециститис може да доведе до сериозни компликации како гангренозен холециститис, перфорација со билијарен перитонитис, билијарна фистула или интестинална опструкција (илеус од жолчни камења). Затоа, раната дијагноза и соодветната терапија се од суштинско значење.
Во превентивен контекст, избегнување на храна богата со заситени масти, одржување на здрава телесна тежина и контрола на метаболичките нарушувања како хиперлипидемија и дијабетес се клучни мерки за намалување на ризикот од формирање на жолчни камења и холециститис. Урамнотежената исхрана богата со растителни влакна, редовната физичка активност и хидратацијата дополнително придонесуваат за одржување на нормално лачење на жолчката и спречување на стаза на жолчката, што е еден од главните фактори за формирање на камења. Постепеното губење на тежината е пожелно кај поединци со прекумерна тежина, бидејќи брзото губење на тежината може да ја зголеми концентрацијата на холестерол во жолчката и да промовира формирање на камења. Превенцијата на холециститис бара долгорочен пристап кој вклучува здрави животни навики, редовни медицински прегледи и следење на индивидуалните фактори на ризик.
#ПомогнетеСиНаСебе
#NdihmoniVetenTuaj

НЕУРОСОНИК – Здравје и спокојство од природата
NEUROSONIK – Shëndet dhe qetësi nga natyra














